Om te leren en bij te blijven

Beleg van 1940

De 1e Wereldoorlog

In 1914 bij het begin van de Eerste Wereldoorlog wilden de Duitsers Frankrijk in een snelle actie veroveren.
Frankrijk was echter aan zijn oostgrens daarvoor te sterk. Via België vielen de Duitsers Frankrijk binnen. Een ramp voor onze zuiderburen die zo in een Duits-Franse oorlog verwikkeld raakten.
De strijd werd vooral in België en Noord-Frankrijk geleverd, waar de legers meer dan vier jaar tegenover elkaar lagen ingegraven. Er vielen 15 miljoen doden.

 

De Peel

In het vredesverdrag van Versailles waren bepalingen opgenomen, die Duitsland voor jaren uitschakelden. Toch maakten Frankrijk en Beligië zich zorgen en zonnen op maatregelen die moesten voorkomen dat iets dergelijks als in de 1e Wereldoorlog nog eens zou plaatsvinden.
Beide landen versterkten hun verdedigingslinies naar Duitsland. België bouwde zijn verdediging in de Ardennen.

Dat schiep een probleem voor Nederland, want het zuiden van Nederland vormde de volgende zwakke plek en zo kwam de Peel in beeld. 
Bij een volgende agressieve aanval van Duitsland zou Nederland niet meer neutraal blijven maar de toegangspoort vormen naar Frankrijk, zo was de angst die ontstond.
 

De Peel-Raamstelling

In 1937 werd de mogelijkheid onderzocht om tussen het riviertje de Raam bij Grave en de overgebleven Peelmoerassen bij Weert een tankgracht te graven. Dat leek een goede mogelijkheid, maar het geld ontbrak om dit ten uitvoering te brengen.
Vervolgens kwam men op het idee dit tevens te gebruiken voor waterafvoer van de Peel. Omdat de te graven gracht zo ook een economisch doel had kwam de weg vrij om er werkloze arbeiders voor te gebruiken. Het geldprobleem was daarmee opgelost.

Pas in 1939 begon men met het graven van het defensiekanaal. Duitsland was toen Polen al binnengevallen en de legers van België en Frankrijk waren al gemobiliseerd.
Vanaf toen werd er hard aan gewerkt. Het kanaal werd aansluitend aan de loop van de Raam en tot aan de Zuid-Willemsvaart gegraven, er werden in totaal meer dan 300 kazematten gebouwd, er werden prikkeldraadversperringen aangelegd en mijnen gelegd.

 

De 2e Wereldoorlog

Het lukte Nederland en België niet om tot goede afstemming te komen op Belgisch grondgebied. De linie bleef daardoor kwetsbaar tussen Weert en Tilburg. Het zich volledig richten op verdediging van de Peel-Raamstelling werd daarom riskant gevonden. De stelling werd maar met een lichte bezetting verdedigd. Als de strijd zich hier zou ontbranden zouden een aantal achterliggende divisies worden bijgetrokken. Deze divisies werden echter door een regiment met stokoud geschut ondersteund.

 

Het Duits Lijntje

Het Duits Lijntje was een 101 kilometer lang tracé tussen Wesel (D) en Boxtel. Het heeft bestaan van 1878-1945. Over dit tracé werden, post, goederen en ook personen vervoerd.

Met een list was de brug bij Gennip over de Maas op 10 mei 1940 in Duitse handen gevallen. De Maaslinie was daarmee al direct doorbroken. Commando’s, verkleed als Nederlandse marechaussee’s, veroverden de brug zonder een gevecht. 
Daarna konden een pantsertrein en een trein met troepen over het Duitse Lijntje rijden tot voorbij de Peel-Raamstelling en zo vanuit de niet verdedigde kant aanvallen. De aangebrachte versperring was nog niet gesloten, Duitsland was ons land nog maar net binnengevallen en ze waren daarvan bij de stelling nog niet op de hoogte. De Peel-Raamstelling was daarmee in feite opgerold en de troepen werden teruggetrokken om ‘Holland’ te verdedigen.

Delen van het Duits Lijntje bestaan nog. Als je b.v. over het Maas-Peelliniepad wandelt tussen St. Anthonis en Mill passeer je een gedeelte van de oude spoorlijn met daarop de versperring als monument.

 

Bons-kazerene

De oorlogsdreiging bracht in 1938 het garnizoen weer terug in Grave. De soldaten – het grensbataljon van het 15e Regiment Infanterie – werden aanvankelijk gehuisvest in geïmproviseerde verblijven in de stad. Dit in afwachting van het gereedkomen van de Generaal de Bonskazerne in Velp (bij Grave).
Eind februari 1939 kwam hiervan het eerste legeringsgebouw gereed. De eerste gebruikers van de moderne kazerne waren helaas de Duitse bezetters.

  • A  A  A  A  


Copyright © 2014. All Rights Reserved.